Dünyanın ən yaxşı 50 filmi - SİYAHININ DAVAMI

Kulis.Az Sevda Sultanovanın “Baxılası 50 film” layihəsindən növbəti 25 filmi təqdim edir.

 

Əvvəli burda 

 

26. Ken Louç - “Arpanı titrədən külək” (“The Wind That Shakes the Barley”)

 

Böyük Britaniya – 2006

 

 

Hadisələr XX əsrin əvvəlində İrlandiyada baş verir.

İrland xalqı müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparır. Britaniya ordusu xalq hərərkatını boğmaq istəyir.

 

27. Kim Ki Dukun  “Yaz, yay, payız, qış...yenə yaz” (“Spring, Summer, Fall, Winter... and Spring”)

 

Cənubi Koreya – 2003

 

 

Ucqar bir yerdə rahib 10 yaşlı uşağı tərbiyə edir. Hansı bitkilərin faydalı, hansıların zəhərli olduğunu uşağa öyrədir. Uşaq balığa, qurbağaya, ilana daş bağlayır. Heyvanlardan ikisi ölür. Rahib uşağa daş bağlayır, əsas cəzanın onun içində baş verəcəyini deyir. Fəsillər əvəz olunduqca biz uşağın simasında bütöv bir insan ömrünü - böyüməsini, səhvlərini, əzablarını, yaşantılarını görürük.

 

28. Abbas Kiarostami - “Albalı dadı” (“Taste of Cherry”)

 

İran – 1997

 

 

Sükan arxasındakı orta yaşlı kişi müxtəlif rayonları, şəhərləri keçərək təsadüfi adamlarla tanış olur. O, intihar etmək fikrindədir və tanış olduğu adamlardan birindən onu pul müqabilində dəfn etməyi xahiş edir.

 

29. Stenli Kubrik - “Mexaniki portağal” (“A Clockwork Orange”)

 

Amerika – 1971

 

 

Filmin əsas personajı klassik musiqini sevən yeniyetmə Aleksdir. O, dəstəsi ilə birlikdə zorakılıq törədir, qarət edir, bunlardan həzz alır. Yaşlı qadına qarşı törətdiyi  amansızlığa görə həbs olunur. Aleksə eksperimental müalicəyə razılıq verəcəyi təqdirdə azad olunacağına söz verilir.

 

30. Akira Kurosava - “Raşomon” (“Rashomon”)

 

Yaponiya – 1950

 

 

Hadisələr XI əsr Yaponiyasında baş verir. Rasyomon darvazasının xarabalığında yağışdan qorunmaq üçün üç adam sığınıb. Samurayın qətli və arvadının zorlanması ilə bağlı əhvalatı onların hər biri başqa cür danışır.

 

31. Emir Kusturitsa - “Anderqraund” (“Underground”)

 

Serbiya – 1995

 

 

İkinci Dünya müharibəsi zamanı antifaşistlər zirzəmidə silah istehsal edən fabrik qururlar. Müharibə çoxdan bitsə də, onlar həyatlarına zirzəmidə davam edir. Bu illər ərzində isə  zirzəmi üstündə həyat öz axarı ilə gedir.

 

32. Lars fon Trier - “İdiotlar” (“The Idiots”)

 

Danimarka - 1998

 

 

Film ağıldan kəm adamı simulyasiya edən gənc adamlardan bəhs edir. Onların əsas məqsədi ictimai tabunu daxillərindəki idiot vasitəsi ilə adlamaqdır.

 

33. Kendzi Midzoquti – “Yağışdan sonra ayın nağılı” (“Ugetsu Monogatari”)

 

Yaponiya - 1953

 

 

...XVI əsrin Yaponiyasında daxili müharibə gedir. Kənddə iki qonşu ailədən birinin başçısı dulusçu Gendzyuronun məhsulları yaxşı satılır. Tamahakarlıq ona güc gəlir, daha çox küpə, bardaq satmaq üçün şəhərə gedir və sirli, naməlum qadına vurularaq ailəsini unudur. Günlərin birində rastlaşdığı qoca ona bu qadının ölülər dünyasının şahzadəsi, evin isə xarabalıq olduğunu deyir. Gendzyro səhv etdiyini anlayır, ailəsinə qayıdır, amma arvadını quldur dəstəsinin öldürüldüyünü görür.

 

34. Fridrix Murnau - “Günəşin doğuşu” (“Sunrise: A Song of Two Humans”)

 

Almaniya - 1927

 

 

Kənddə yaşayan evli kişi şəhərdə bir qadına vurulur. Qadın kişini - öz gənc arvadını bədbəxt hadisə nəticəsində öldürməsi üçün dilə tutur. Əvvəlcə kişi razılaşsa da, qətl planını yerinə yetirmək onun üçün işgəncəyə çevrilir.

 

35. Yasudziro Odzu - ““Tokio əhvalatı” (“Tokyo Story”)

 

Yaponiya – 1953

 

 

Qoca valideynlər uzaq  kənddən Tokioya uşaqlarına baş çəkməyə gəlirlər. Artıq öz ailəsi, iş-güc yiyəsi olan övladlar valideynlərinin gəlişinə sevinsələr də, onlara diqqət göstərmək, vaxt ayırmaq üçün çox məşğuldurlar. Ahıl valideynləri isti qarşılayan yeganə adam müharibədə ölən oğullarının dul arvadıdır. Qocalar övladlarına lazım olmadıqlarını anlayıb geriyə kəndə dönürlər.

 

36. Orson Uells - “Şanxaylı ledi” (“The Lady from Shanghai”)

 

Amerika – 1947

 

 

 

Gecə Nyu-Yorkun küçələrində sarışın qadın Elzaya hücum edirlər. Maykl onu xilas edir. Qadın özünü Şanxayda doğulan rus qızı kimi təqdim edir. Bu tanışlıq Mayklı gözlənilməz hadisələrlə üz-üzə qoyur.

 

37. Pyer Paolo Pazolini - “Teorema” (“Teorema”)

 

İtaliya – 1968

 

 

Varlı italyan ailəsinin evinə adsız qonaq gəlir. O, növbə ilə bütün ailə üzvlərini - oğul, ata, ana, qız və qulluqçu ilə cinsi əlaqədə olur. Qonaq missiyasını yerinə yetirərək gedir. Burjuaziya ailəsinin bütün rahatlığını da özüylə aparır və ailə məhv olur.

 

38. Jan Renuar - “Oyun qaydaları” (“The Rules of the Game”)

 

Fransa – 1939

 

 

Fransa ikinci dünya müharibəsi ərəfəsindədir. Təyyarəçi Andre evli və zəngin qadın Kristinlə sevgi macərası yaşayır. Arvadı eşq romanını bilsə də əri onu itirmək istəmir.

 

39. Robert Oltmen - “Hərbi səhra hospitalı” (“MASH”)

 

Amerika - 1970

 

 

Cəbhə xətti yaxınlığındakı hərbi hospitala iki cərrah təyin edilir.  Onlar burdakı nizamnamə və ordu qaydalarına əməl etmir, əmrə tabe olmur, narkotikdən istifadə edir, patriotizmi lağa qoyurlar. Bu səbəbdən onların başqaları ilə konflikti yaranır.

 

40. Ulrix Zaydl - “İt günü” (“Dog Days”)

 

Avstriya – 2001

 

 

Anna yoldan keçən maşınları saxlayır, sürücülərdən onu da aparmağı xahiş edir. Və yol boyu onlara “on ən populyar supermarketin, on ən yaxşı avtomobil markanın, on ən populyar  heyvanın hansı olması” haqda zəhlətökən ya da qadın sürücülərə “aybaşı olursan”, “neçə yaşın var”, “hələ yatırsan” kimi birbaşa ədəbsiz suallar verir.

 

41. Sidney Lumet - “On iki qəzəblənmiş kişi” (“12 Angry Men”)

 

Amerika - 1957

 

 

Məhkəmə 18 yaşlı oğlanı atasını öldürməkdə ittiham edir. İclasçılar müttəhimə qarşı olan ittihamları və müdafiəsi üçün səslənən arqumentləri dinlədikdən sonra onlar üçün ayrılmış xüsusi otağa yollanır.  On iki iclasçı ya irəli sürülmüş ittiham əsasında onu elektrik stuluna yollamalı, ya da ittihamı əsassız saymalıdır. 

 

42. Martin Skorseze - “Taksi sürücüsü” (“Taxi Driver”)

 

Amerika – 1976

 

 

Xroniki yuxusuzluqdan əziyyət çəkən Vyetnam müharibəsinin veteranı Trevis Nyu-Yorkda gecə növbəsində taksi sürücüsü işləməyə başlayır. Gecələr onun gözünün önündə insanların işlətdiyi günahların tutqun, dəhşətli mənzərəsi açılır. O, gördüklərini dəyişmək istəyir.

 

43. Kventin Tarantino - “Kriminal qiraət” (“Pulp Fiction”)

 

Amerika – 1994

 

 

Bir gün Butç Kulic Marsellasa Vollesin sevgilisini onun əlindən almaq qərarına gəlir. Los-Ancelesdə bu işi görmək çox da məsləhət deyil. Hirslənmiş Marsellas iki nəhəngi - Vinsent və Culsi Bitçin taleyini həll etməyi tapşırır. Bu nəhənglərin işləri başından aşır. Amma onlar heç bir işlərini yarımçıq qoymayıblar.

 

44. Andrey Tarkovski - “İvanın uşaqlığı” (“Ivan's Childhood”)

 

Rusiya - 1962

 

 

Hadisələr Böyük Vətən Müharibəsi zamanı baş verir. 12 yaşlı İvan kəşfiyyatçılıq edir. Müharibədə anasını itirir. İvan düşməndən qisas almaq istəyir. Yalnız yuxularında öz uşaqlığına qayıdır...

 

45. Fransua Trüffo - “400 zərbə” (“The 400 Blows”)

 

Fransa – 1959

 

 

Yeniyetmə Antuan Duanelin çətin xarakteri var. Bu, isə hər şeydən əvvəl ailəsinin ona münasibətindən qaynaqlanır. Anası ona laqeyddir, ögey atası onu vecinə almır, məktəbdə müəllimi onunla pis davranır. Antuan çıxış yolu axtarır, əvvəlki qaydalarla yaşamaq istəmir, məktəbə getmir, bütün günü avaralanır. Nəticədə valideynləri yeniyetməni islah əmək koloniyasına yerləşdirir. Və o, burdan da qaçır.

 

46. Vim Venders - “Berlin üzərindəki səma” (“Wings of Desire”)

 

Almaniya – 1987

 

 

 

İki mələk Damiel və Kassel göydən Berlinə enirlər. Ölümsüzlüyə məhkum olan mələklər insanların qəlbindən keçən gizli istəklərini oxuyur, onlara həsəd aparırlar. Mələklərim vaxt anlayışı, fiziki hissi yoxdur, onların yalnız ruhu və fikirləri var. Sonda mələklərdən biri Damiel akrobat Mariona aşıq olur və adi insan həyatını seçir...

 

47. Lukino Viskonti - “Tanrıların məhvi” (“The Damned”)

 

İtaliya - 1969

 

 

Almaniya, 1933-cü il. Metallurgiya konsernin rəhbəri Baron İoahim fon Essenbek yaxınlarının əhatəsində ad gününü qeyd edir. Həmin gün Reyxstaqın yandırılması haqda xəbər verilir. Ata nasist oğlunu konsernin vitse prezidenti təyin edir. Bundan sonra bayram tədbiri tamamilə başqa şəkil alır. Ailə üzvləri arasında amansız intriqa başlayır.

 

48. Vittorio De Sika – “Velosiped oğruları” (“Bicycle Thieves”)

 

İtaliya - 1948

 

 

Müharibədən sonrakı İtaliya. Ailə başçısı, gənc Antonio iş axtarır. Uzun axtarışlardan sonra o, nəhayət, iş tapır. Amma yeni işi - küçələrdə afişa vurmaq üçün  ona velosiped lazımdır. Məmur ona, “velosiped yoxdursa, iş də yoxdur” deyir. Bunun üçün o, evdə pula gedən yeganə əşyanı - döşək ağlarını sataraq velosiped alır. Amma ilk iş günü  onun velosipedini oğurlayırlar.

 

49. Vudi Allen - “Qahirənin al qızılgülü” (“The Purple Rose of Cairo”)

 

Amerika - 1985

 

 

Real və uydurulmuş dünya arasında təsvir paradoksaldır. Qadının yaşadığı real dünya rəngli, amma boş, tutqun, tənhadır, ağ-qara dünya isə əyləncəlidir. Filmin kulminasiyası üç personajın, Sesiliyanın, ərinin və kinodan gələn qəhrəmanın görüşməsidir. Bu sürrealist qarşıdurma filmin əsas ideyasını açır. Reallıqdan qaçmaq davamlı ola və xoşbəxtlik gətirə bilməz.

 

50. Roberto Rosellini – “Roma açıq şəhər” ("Rome, Open City”)

 

İtaliya – 1945

 

 

İkinci Dünya Müharibəsinin sonları. Gestapo mühəndis Jorjio Manfredin ovuna çıxıb. Dostunun evinə sığınan kommunistə Don Petro, dul qadın Pina həyatlarını riskə ataraq kömək etməyə hazırdır. Satqınlıq nəticəsində ələ verilən Jorjioya Don Petronun gözləri qarşısında işgəncə  verilir.

 

BONUS

 

Fritz Lanqın “M-şəhər qatili axtarır” ("M - A city looks for a murderer")

 

Almaniya – 1931

 

 

Şəhər sakinləri cinayət aləminin üzvləri ilə birgə az yaşlı qızları öldürən manyaka məhkəmə qurur.

 

LENT

23 Mart 2017
21 Mart 2017
20 Mart 2017
19 Mart 2017
18 Mart 2017
17 Mart 2017
16 Mart 2017
15 Mart 2017
14 Mart 2017
13 Mart 2017